Socratisch gesprek

Socratisch gesprekIn  mijn praktijk werk ik met mensen aan hun persoonlijke ontwikkeling. We gaan 1-op-1 of bijv. bij relatieproblematiek met 2 aan de slag met hetgeen er speelt en wat de cliënten willen veranderen.
Er zijn vele methodes om jezelf te ontwikkelen. Ook in groepsverband. Eén daarvan is het socratisch gesprek. Het wordt veel toegepast in het bedrijfsleven om bijvoorbeeld meer draagvlak te creëren. Het brengt je tot inzicht door anderen vragen te stellen, voorbeelden te laten geven en ervaringen met elkaar te analyseren. In dit artikel wil ik je meer over deze gesprekstechniek vertellen.

Wat is een socratisch gesprek?

Een Socratisch gesprek is een filosofisch gesprek waarin de gespreksdeelnemers worden uitgedaagd om hun eigen kennis en ervaring te onderzoeken. Dit aan de hand van een door henzelf gewenste uitgangsvraag.
Het is dus een gezamenlijk zelfonderzoek, dat bijdraagt aan zelfontwikkeling.

Het Socratisch gesprek vraagt een serieuze inspanning van de wil.
Deelnemers worden aangesproken op hun discipline tot onderzoek, niet op hun vaardigheid tot redeneren.

Het hoogste doel van dit soort gesprekken is volgens Socrates:
een goed en verstandig mens worden’, met als belangrijkste eigenschappen: morele kwaliteit en psychische autonomie.
“…uiteindelijk kom je terecht in een positie waarin je verantwoording moet afleggen over jezelf, over de manier waarop je leeft en over het leven dat je tot dusver hebt geleid…” 

Procedure van het Socratisch gesprek

  1. Thema bepalen
    De deelnemers bepalen gezamenlijk het thema dat ze willen onderzoeken.
  2. Uitgangsvragen formuleren
    De deelnemers formuleren betekenisvolle uitgangsvragen die betrekking hebben op het thema.
    Daarna kiezen ze een vraag die ze willen onderzoeken.
  3. Bedenk een casus
    De deelnemers beschrijven een casus (ervaring) uit hun eigen leven waarin de bij punt 2 gekozen uitgangsvraag speelt/wordt beantwoord.
  4. Uitwisselen casussen
    Een aantal deelnemers vertelt beknopt hun persoonlijke ervaring/casus.
    De andere deelnemers kunnen daarop reageren en vragen stellen.
  5. Keuze van een casus
    De deelnemers kiezen gezamenlijk een interessante casus die aan de vereiste criteria voldoet.
  6. Vragen en doorvragen – Leef je in!
    De deelnemers stellen (meer) vragen over de gekozen casus, ter verheldering en om zich beter te kunnen verplaatsen.
  7. Hittepunt – kernbewering
    Het ‘hittepunt’, ofwel het cruciale moment in de casus wordt geformuleerd in een zin (de kernbewering) in de volgende vorm: “Toen … (hittepunt) deed/dacht/voelde ik …, want…. “.
    Alle deelnemers schrijven deze zin op en verplaatsen zich in de situatie van de voorbeeldgever aan de hand van de vraag: ‘Wat zou jij doen/denken/ervaren in deze situatie?’ ‘En waarom?’
    Kortom, ze formuleren hun eigen variant op de kernbewering.
  8. Regels
    De deelnemers spreken hun eigen kernbewering (oordeel/gedachte) uit, waarna ze de regel (rechtvaardiging) formuleren die uit die bewering gehaald kan worden.
  9. Principes
    De deelnemers trachten om gezamenlijk tot principes (levensinzichten) te komen vanuit de eerder geformuleerde regels. Principes rechtvaardigen de regels.
    Er wordt gezocht naar consensus over de rechtvaardigingen en kernbeweringen.
  10. Reflectie en evaluatie
    De deelnemers gaan na in hoeverre er consensus bestaat over de regels en rechtvaardigingen/principes. Tenslotte volgt een evaluatie van het gesprek.

Mocht je vragen hebben over deze aanpak, dan hoor ik het graag!
Met dank  Patrick van Hulten voor de opzet van het artikel!

Foto: Pixabay, created by Fotomek

Ik hoop dat dit artikel je waardevolle inzichten geeft. Wil je wekelijks nieuwe tips of artikelen over persoonlijke ontwikkeling ontvangen? Abonneer je dan: onderaan de pagina staat het invulformulier.

Onze missie is: “Anderen en onszelf inspireren om anders te denken en te voelen, zodat er een warm en waardevol leefklimaat ontstaat binnen familie en organisatie.”

2017-11-15T16:46:04+00:00
css.php

Fijn dat je er bent ;-) Ja, je ziet het goed: PersonalCoaching.nl heeft een cookie’muur’. Dat doe ik niet omdat ik met cookies inbreuk wil maken op je privacy. Maar omdat wetten over cookies en privacy zo complex en tegenstrijdig zijn, dat dit voor mij de enige werkbare en betaalbare oplossing is.

WordPress Security